Το Ανατολικό Ζήτημα και ο Κριμαϊκός Πόλεμος

Βαγγέλης Καραμανωλάκης

Βαγγέλης Καραμανωλάκης

Επίκουρος καθηγητής Θεωρίας και Ιστορίας της Ιστοριογραφίας, τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γενικός Γραμματέας Διοικητικού Συμβουλίου των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ)

O όρος Ανατολικό ζήτημα χρησιμοποιείται στη διεθνή ιστοριογραφία για να περιγραφούν οι συγκρούσεις γύρω από τη θέση και τις σχέσεις της Οθωμανικής αυτοκρατορίας με τις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις. Καλύπτει μια μεγάλη χρονική περίοδο, από την απόκρουση της οθωμανικής πολιορκίας της Βιέννης, το 1683, έως τη Συνθήκη της Λωζάννης, το 1923. Στην πορεία του Ανατολικού ζητήματος, ο Κριμαϊκός πόλεμος (1853-1856) αποτέλεσε μια κρίσιμη καμπή τόσο για την οθωμανική όσο και για την ευρωπαϊκή και ιδιαίτερα την ελληνική πλευρά.
Η διδασκαλία της συγκεκριμένης ενότητας αποσκοπεί σε μια σειρά από στόχους: α) στον προβληματισμό για τη χρήση των όρων και τη σημασιοδότησή τους με βάση τις εκάστοτε ιστορικές αντιλήψεις, β) στην ανάδειξη της σχέσης της ιστορίας με τη γεωγραφία, γ) στον προβληματισμό αναφορικά με τη στάση των Μεγάλων Δυνάμεων απέναντι στην Οθωμανική αυτοκρατορία στο πλαίσιο μιας ευρωκεντρικής οπτικής που αγνοούσε την ασιατική διάστασή της, δημιουργώντας μονομέρειες που διατηρούνται έως σήμερα και δ) στην μελέτη της δημιουργίας του ελληνικού κράτους και των διαδρομών του στο πλαίσιο των διεθνών σχέσεων του 19ου αιώνα, καθώς και των επιπτώσεων των τελευταίων στη συγκρότηση της ελληνικής εθνικής ιδεολογίας.

Συνέντευξη

Μαγνητοσκόπηση