Στο ικρίωμα της προτασιακής δομής: ένα μάθημα για την επιστημονική διδασκαλία του αρχαιοελληνικού Συντακτικού

Νικόλαος Α. Ε. Καλοσπύρος

Νικόλαος Α. Ε. Καλοσπύρος

Επισκέπτης Καθηγητής (Ιστορία και Ερμηνευτική της Κλασικής Φιλολογίας) στο τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης (ΜΙΘΕ) στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Η επιστημονική προτεραιότητα και μεθοδολογική αναγκαιότητα της διδασκαλίας του συντακτικού της Αρχαίας Ελληνικής στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση προϋποθέτει τόσο τη συνειδητοποίηση εκ μέρους του διδάσκοντος για τις διδακτικές αντιξοότητες του εγχειρήματος (που σχετίζονται με τις προσλαμβάνουσες παραστάσεις και τις διαμορφωμένες πεποιθήσεις των φορέων της νεοελληνικής εκπαίδευσης) όσο και την αναγνώριση των σαγηνευτικών προοπτικών που συνεπάγεται η μεθοδική διδασκαλία της αρχιτεκτονικής δομής του αρχαιοελληνικού λόγου. Ο διδάσκων την κλασική γραμματεία από θέση γνωστικής ισχύος δεν γνωρίζει μόνον πώς να υποβάλλει τις κατάλληλες ερωτήσεις και να καθοδηγεί δημιουργικώς τη μαθησιακή διαδικασία, αλλ’επιπλέον είναι ικανός να παραστήσει σχηματικώς το υλικό των ερωτήσεων και να το προσδιορίσει. Αν λ.χ. τον απασχολήσει η επιστημονική διδασκαλία του συντακτικού της Αρχαίας Ελληνικής, μπορεί να φανταστεί τρόπους απεικόνισης της προτασιακής δομής, ώστε να διευκολύνει την κατανόηση του ακροατηρίου του. Μπορεί π.χ. να καταφύγει στην ασυνεχή αντιγραφή του κειμένου στον πίνακα, δηλαδή στην αναπλήρωση των ελλειπτικών φράσεων και στη συνέχεια στην περιγραφική άρθρωση της δομής μιας περιόδου, ώστε να προβάλλονται οι δομικοί άξονες της φράσης. Με την ασυνεχή αναλυτική παράσταση του κειμένου δίνεται στους διδασκομένους η πλήρης εικόνα της συντακτικής συμμετρίας του κειμένου, την οποία σε τελευταία ανάλυση θηρεύουν οι θεράποντες του κλασικού λόγου και της απαράμιλλης ποιότητάς του. Με την παρούσα εισήγηση προτείνονται συγκεκριμένοι τρόποι προσέγγισης της διδακτέας ύλης, ερειδόμενοι σε μία πλήρως επιστημονική βάση που προοδοποιεί: α) την αποφασιστική ιχνηλασία των φαινομένων κατόπιν εποπτικής διάταξης της ύλης, και β) την προετοιμασία οργανωτικής δομής για την εκμάθηση των αρχών, καθώς επίσης και τύπων ασκησιολογίου για την προσπέλαση των βασικών φαινομένων.

Συνέντευξη

Μαγνητοσκόπηση