Η συμβολή του κύκλου του Ρήγα Βελεστινλή στη διαμόρφωση της νεοελληνικής αφηγηματικής πεζογραφίας και της λυρικής ποίησης

Στέση Αθήνη

Στέση Αθήνη

Επίκουρη καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Πατρών.

Το όνομα του Ρήγα Βελεστινλή συσχετίζεται, κυρίως, με το ιδεολογικό του πρόγραμμα, την επαναστατική του δράση και τη σύνθεση των θουρίων. Η λογοτεχνική του συμβολή για τη διαμόρφωση της νεοελληνικής πεζογραφίας και ποίησης είναι παραγνωρισμένη. Μέσα από τη συλλογή Σχολείον των ντελικάτων εραστών (Βιέννη 1790) ο Ρήγας εισήγαγε ένα νεωτερικό είδος, τη νουβέλα· επίσης, με την πρωτοβουλία του να παρεμβάλει στιχουργήματα στη ροή της αφήγησης, αντλημένα από τη χειρόγραφη φαναριώτικη παρακαταθήκη, προετοίμασε το έδαφος για την αξιοδότηση της λυρικής ποίησης. Η γόνιμη αξιοποίηση του παραδείγματός του από πρόσωπα του κύκλου του, μας επιτρέπει πλέον να μιλάμε για μια συνειδητή προσπάθεια συγκρότησης μιας «λογοτεχνικής σχολής», στις δημοσιευμένες πραγματώσεις της οποίας ανήκουν: η συλλογή διηγημάτων Έρωτος αποτελέσματα (Βιέννη 1792) του Ιωάννη Καρατζά του Κύπριου και το μυθιστόρημα Γαλάτεια μεταφρασμένο από τον Αντώνιο Κορωνιό τον Χίο (Βιέννη 1796), με έναν πρόλογο «μανιφέστο» που αποτυπώνει τις κοινές αισθητικές και ποιητολογικές αρχές της «σχολής».

Η εμφάνιση στα 1811 της ποιητικής συλλογής Λυρικά του Αθανάσιου Χριστόπουλου – του επονομαζόμενου «Νέου Ανακρέοντα»– η οποία τοποθετείται στις πρώτες προσπάθειες του νεοελληνικού λυρισμού να αποκτήσει την αυταξία του, όπως και η εντεινόμενη καλλιέργεια του πεζού μυθοπλαστικού λόγου στη διάρκεια του 19ου αιώνα, καταδεικνύουν τον προδρομικό χαρακτήρα αυτής της «χαμένης γενιάς».

Συνέντευξη

Μαγνητοσκόπηση